بسم الله الرحمن الرحیم

 

تقديم به:
يگانه منجي عالم بشيريت، زداينده ي فقر و جهالت، شكافنده ي حق و حقيقت، ندا دهنده ي عدل و عدالت، حامل روح و سلامت، حضرت بقيه الله الاعظم (روحي وارواح العالمين لتراب مقدمه الفداه)
 


تقدير و تشكر:
در اين جا لازم مي دانم از زحمات بي دريغ مديريت محترم مدرسه جناب حجه الاسلام آقاي واحدي كه بحمدالله امسال در امر پژوهش زحمات فراوانی را متقبل گردیدند و همچنین کادر پر تلاش واحد پژوهش كه در امر هماهنگ سازي اساتيد و برگزاري كلاس هاي مهارت هاي يادگيري پژوهش دلسوزانه با طلاب همراهي و همكاري كردند تشكر و قدرداني كنم.
در آخر نيز از ارشاد و راهنمايي هاي استاد فاضل وانديشمند محقق جناب حجه الاسلام والمسلمين وحيدي (حفظه الله) كه در استفاده از منابع، شيوه ي تحقيق و جمع آوري اطلاعات اين حقير را ياري نمودند كمال تشكر و قدرداني را دارم.
 


 
چكيده:
دنياي امروز، دنيايي بي عدالتي و بيدادگري و نبردي نابرابر عليه مستضعفان است كه تحت لواي «نظم نوين جهاني» به سرتاسر جهان گسترده شده اما تحقق اراده و وعده خداوندي كه امري حتمي است پايان دهنده اين ظلم ها و ستم هاست.
آنچه از روايات معلوم مي شود اين است كه آنگاه كه حضرت مهدي (عج) ظهور كند آن چنان حكومتي را برپا مي كند كه هيچ شروري در عالم باقي نمي ماند و رذائل اخلاقي و اجتماعي را ريشه كن مي سازد.
شاخصه هاي حكومتي حضرت مهدي (عج) را مي توان در چند عنوان بررسي كرد از جمله: فراواني نعمت، عدالت و امنيت، پيشرفتهاي علمي، فرهنگي و تكنيكي، پيشرفتهاي تربيتي، پيشرفتهاي اقتصادي و كشاورزي و آن چه بيش از همه قابل توجه و بررسي مي باشد اقتدار عظيم حكومت حضرت مهدي (عج) و شيوه هاي مديريتي آن حضرت مي باشد.
 
مقدمه:
روش و رفتار امام مهدي (عج) از دو جهت قابل بررسي است يكي در عصر غيبت و ديگري در دوران ظهور. امام شئووني دارد، شأن هدايت و رهبري، حفظ مسلمين و شيعيان، تهيه ياور و ايجاد زمينه براي انقلاب جهاني خود و ... كه آن حضرت (عج) به تمامي شؤون و وظايف خود به بهترين وجه اقدام مي كند و جز آن چه با «غيبت» ناسازگار باشد، تماماً مورد عنايت آن حضرت (عج) مي باشد.
در روايتي امده است: «الانتفاع بي في غيبتي فكالانتفاع بالشمس اذا غيب ها عن الابصار بالسحاب» «بهره بردن از من در غيبتم، مانند بهره بردن از آفتاب است هنگامي كه زير ابرها باشد.»


عرضه ايمان در زمان غيبت امام عصر (عج) از مهمترين موضوعاتي است كه هميشه بايد مطمح نظر باشد؛ زيرا اعتقاد بر غيبت از مسلـمات مي باشد تصديق به وجود حضرت ولي عصر (عج) در زمان غيبت از نشانه هاي ايمان و امتحان بزرگ الهي است. لذ اكثر مسلماناني كه از نظر اعتقادي ضعيف هستند و برخي معاصي را انجام مي دهند، فرايض ديني را ناديده گرفته، به تدريج از ولايت مطلقه خارج مي شوند واعتقاد به غيبت را فراموش مي كنند لذا لازم به تذكر است كه همگان بايد امتحان غيبت ولي عصر (عج) را همواره مدّنظر داشته باشند و اين امر را براي خود بسان فريضه بدانند.
پيامبر گرامي اسلام، كه درود خداوندي بر او و آلش باد، فرموده است:
«لو لم يبق من الدنيا الّا يوم لطول الله ذلك اليوم حتي يبعث فيه رجلاً مني،‌او من اهل بيتي يواطي اسمه اسمي و اسم ابيه اسم ابي»
«اگر فقط يكروز از عمر زمين باقيمانده باشد خداوند آن روز را طولاني مي كند تا مردي برانگيزد كه از من و يا اهل بيتم باشد. نام او نام من و نام پدرش نام پدر من باشد.»
هرچند كه دنياي امروز، دنياي بي عدالتي ها شده واستكبار جهاني سايه پليدو شوم بيدادگري خود را در لواي «نظم نوين جهاني» به سراسر جهان گسترده و نبردي نابرابر را عليه مستضعفان و ملتهاي مسلمان بويژه شيعيان حضرت قائم (عج) برپا ساخته، تا شايد بتواند راه تحقق اراده و وعدة خداوندي – كه پيروزي حق بر باطل است،  را سد كنند، اما غافل از اين حقيقت اند كه سنت خداوند امري حتمي و غيرقابل تغيير است: «ولن تجد لسنه الله تبديلا...»
و به اراده خداوندي حاكميت جهاني بدست محرومين و مستضعفين خواهد افتاد:
«و نريد انّمن علي الرين استضعفوا في الارض و نجعلهم ائمه و نجعلهم الوارثين»
ما بر آن هستيم كه بر مستضعفان روي زمين منت گذارده آنان را پيشوايان و وارثان گردانيم.
شاخصه هاي حضرت (عج) در زمان غيبت
آن چه بيش از همه در ميان ادعيه و توقيعات و ... به چشم مي خورد، عنايت خاص آن حضرت (عج) به وضعيت شيعيان و گرفتاري هاي آن ها در عصر غيبت است.


در توقيعي كه براي شيخ مفيد (ره) صادر شده آمده است:
«فانّا نحيط علماً بانبائكم و لايغرب عنّا شيّ من اخباركم»
« ما بر اخبار و احوال شما آگاهيم و هيچ چيز از اوضاع شما برما پوشيده و مخفي نمي ماند.»
و در همان توقيع خبر داد كه ما حافظ و ناجي شيعيان از گرفتاريها و شر دشمنان هستيم.
«انا غير مهملين لمراعاتكم و لاناسين لذكركم، و لولاذلك لنزل بكم اللاواء و اصطلمكم الاعداء»
«ما در رسيدگي و سرپرستي شما اهمال نكرده و ياد شما را از خاطر نبرده ايم، كه اگر جز اين بود،‌دشواري ها و مصيبت ها بر شما فرود مي آمد و دشمنان شما را ريشه كن مي نمودند.»
و در روايتي كه از اميرالمؤمنين وارد شده حضرت مي فرمايد:
«فورب علي ان حجتّها علي قائمه، ماشيه في طرقاتها، داخله في دورها و قصورها، جواّله في شرق الارض و غربها، تسمع الكلام و تسلّم علي الجماعه تري... .»
«سوگند به خداي علي، حجت خدا در ميان مردم است، در كوچه و بازار آن ها گام برمي دارد و برخانه اي آنان وارد مي شود و در شرق و غرب جهان به سياحت مي پردازد و گفتار مردان را مي شنود و بر اجتماعات آنان وارد شده و سلام مي دهد او مردمان را مي بند...»
از ديگر شاخصه هاي حضرت «در زمان غيبت» حضور هميشگي در مراسم حج است:
 «يحضر الموسم كل سنه فيري الناس فيعرفهم ويرونه و لا يعرفونه»
«آن حضرت (عج) هر سال در موسم حج حضور مي يابد، همگان رامي بيند و مي شناسد، اما دگران او را مي بينند ولي نمي شناسند»
اين روايات نشان دهنده اين حقيقت است كه حضرت در زمان غيبت از اوضاع و احوال شيعيان و پيروان آگاه است و در مصائب و دشواريها به آنان رسيدگي مي كند.


سيره حضرت (عج) در دوران ظهور (حكومت)
در دوران ظهور شاخصه هاي حضرت (عج) را مي توان در موضوعات زير معرفي كرد:
1.سيره تربيت و اخلاق:
چون حضرت قائم (عج) قيام كند اخلاق بندگان را به كمال مي رساند و مغزها و انديشه ها شكوفا مي شود و رذائل اخلاقي و درگيريهاي اجتماعي از بين مي رود.
پيامبر خدا (ص) مي فرمايد:
«اذا خرج المدي القي الله الغني في قلوب العباد»
«زماني كه مهدي (عج) قيام كند خداوند قلوب بندگان را (از تربيت) بي نياز مي كند.»
و امام باقر (ع) مي فرمايد:
«تؤتون الحكمه في زمانه»
«در دولت مهدي (عج) به همه علم و حكمت مي آموزند.»
2.سيره اجتماعي:
حضرت (عج) دوستي واقعي و حقيقي را چنان در اجتماع پياده مي كند كه هيچ شروري باقي نمي ماند و هيچ فقيري ديده نمي شود.
امام صادق (ع) در اين باره مي فرمايد:
«اما والله ليدخلّن عليهم عدله جوف بيوتهم، كما يدخل الحر و القر»
بخدا سوگند، مهدي (عج) هر دولت باطلي از بين مي رود و حكومتي جز حكومت عدل باقي نمي ماند
امام باقر (ع) مي فرمايد:
«اذا قام القائم ذهل دوله الباطل و لايكون ملك الا الاسلام»
«هنگامي كه قائم ما قيام كند هر دولت باطلي از بين مي رود و حكومتي جز حكومت اسلامي نخواهد بود.»
4.سيره اقتصادي:
زمين بوسيله مهدي (عج) آباد و خرم و سرسبز مي شود واموال بين مردم تقسيم مي گردد.
پيامبر اكرم (ص) مي فرمايد:
«در آن زمان امت من چنان از نعمت برخوردار مي شوند كه هرگز امتي آن چنان از نعمت برخوردار نشده باشد، سرتاسر زمين محصول دهد و هيچ چيز را از آنان دريغ ندارد و اموال انبوه شود، هر كس نزد مهدي (عج) آيد  و بگويد به من مالي ده، بي درنگ مي گويد: بگير.»
امام باقر (ع) مي فرمايد:
«تمام معدن و گنج هاي زير زميني در حكومت او آشكار و استخراج مي شود و در روي مين هيچ مخروبه اي باق نمي ماند مگر آن كه بوسيله حضرت آباد مي گردد.»
همچنين امام باقر (ع) مي فرمايد:
«اموال را ميان مردم چنان به تساوي تقسم مي كند كه ديگر نيازمندي يافت نمي شود تا به او زكات دهند»
5.سيره قضاوت حضرت (عج) :
امام صادق مي فرمايد:
«او بر اساس داوري هاي داوود و سليمان (بر حسب باطن و واقع) داوري مي كند... بين اهل تورات با تورات و بين اهل انجيل با انجيل و بين اهل زبور با زبور و بين اهل قرآن با قرآن، قضاوت خواهد كرد.
امام علي (ع) مي  فرمايد:
«يحيي ميّت الكتاب والسّنه»
6. احياي سيره نبوي و علوي:
امام صادق (ع) مي فرمايد:
«اذا قائم القائم جاء بامرٍ جديد كما دعا رسول الله (ص) في بدء الاسلام الي امر جديد»
«زماني كه قائم (عج) قيام كند امري تازه مي آورند چنان كه رسول خدا (ص) در صدر اسلام تازه مي آورد.»
7.سيره فردي:
امام رضا (ع) مي فرمايد:
«او داناترين و حكيم ترين، پرهيزگارترين، بردبارترين، بخشنده ترين و عابدترين مردمان است.. ديدگانش در خواب فرو مي رود ولي دلش هميشه بيدار است و فرشتگان با او سخن مي گويند.. دعايش همواره به اجابت مي رسد.
«مهدي (عج) دو نشانه بارز دارد كه با آن ها شناخته مي شود يكي از دانش بيكران و ديگر استجابت دعا»
8. سره مديريتي حضرت قائم (عج):
امام صادق (ع) مي فرمايد:
«المهدي سمح بالمال، شديد علي العمال، رحيم بالمساكين.»
مهدي (عج) بخشنده است كه مال را به وفور مي بخشد، بر كارگزاران و مسئولان دولت خويش بسيار سخت مي گيرد و بر بي نوايان بسيار ردوف و مهربان است.»


از مهمترين ويژگي ها و خصوصيات رفتاري زمامداران روحيه مردمي داشتن است. زمامدار بايد مردم را باور داشته باشد و خود را خادم آنان بداند و هرگز خود را از آنان جدا ندانسته و بايد با مردم و براي آنان تلاش كند.
همچنانكه در فرازهايي از كلام مولا علي (ع) در كتاب پر ارج نهج البلاغه اشاره شده است به:
فروتني زمامدار در مقابل مردم، پرهيز از امتياز نسبت به مردم ، پرهيز از فاصله گرفتن از مردم پرهيز از تشريفات و شريك بودن در سختيهاي مردم، در اوصاف و ويژگيهاي حضرت قائم (عج) نيز همه اين موارد به چشم ميخورد.
امام صادق (ع) مي فرمايد:
«حضرت مهدي (عج) يارانش را در همه شهر ها پراكنده مي كند و به آنان دستور مي دهد كه عدل و احسان را شيوه خود سازند و به آنان دستور مي دهد كه شهرها را آباد سازند.»
پيامبر اكرم (ص) مي فرمايد:
«او دقيقاً فرمان خدا اجرا مي كند و با كسي حساب خويشاوندي ندارد... .»
يكي از ويژگيهاي زمامدار اين است كه : نبايد از مرزهاي اخلاق و انسانيت فراتر رود و مرزشكني كند. حدود مرز الهي را بايد محترم بشمارد.
لذا در سيره امام عصر (عج) نيز چنين ويژگي وجود دارد.
امام باقر (ع) مي فرمايد:
«.. يعمل بكتاب ا... لايري منكراً الا انكره.»
« به كتاب خدا  عمل مي كند و هركجا منكري را ببيند آن را انكار مي كند.»
امام رضا (ع) مي فرمايد:
«... اشفق عليهم من ابائهم و امهاتهم و يكون اشد الناس تواضعاً لله.»
«... او براي مردم از پدر و مادرشان مهربان تر و در برابر خدا از همه متواضع تر است.
شاخصه هاي دوران حكومت حضرت مهدي (عج) پس از ظهور
1.توسعه اسلام ناب محمدي توسط حضرت (عج)
در آن زمان اسلام ناب محمدي (ص) و حقيقي اشكار و اجرا مي گرددو امام قائم (عج) به نوسازي دين اسلام مي پردازد چرا كه بسياري از مفاهيم اسلام در طول قرون بوسيله دستهاي جاهلان و سود جويان وارونه معرفي مي شوند.
از اين جهت امام صادق (ع)ت فرمودند:
«هنگامي كه قائم (عج) قيام كند، فرمان تازه – كتاب تازه – روش تازه و داوري تازه با خود مي اورد.»
امام زمان (عج) آنچنان اسلام را از برچسب ها، پيرايه ها، خرافات و تفسيرهاي نادرست پاكسازي و نوسازي مي كند كه در نظر مردم مي ايد كه او دين و قرآن و روش جديد آورده است.
2. عدالت، امنيت و فراواني نعمت
امام صادق (ع) فرمودند:
«وقتي حضرت مهدي (عج) قيام كند حكومتش را بر اساس عدل قرار مي دهد، در عصر او ظلم و ستم برچيده مي شود، جاده ها و راهها امن مي گردد، زمين بركات خود را آشكار مي سازد، هر حقي به صاحبش مي رسد، همه اسلام را مي پذيرند و به ان اقرار دارند، در ميان مردم همانند داوود (ع) و محمد (ص) داوري مي كند، زمين گنجها و بركات خود را اشكار مي سازد، كسي پيدا نمي شود تا به او انفاق كني و صدقه دهي زيرا همه مؤمنان غني و بي نياز مي شوند»
3. پيشرفتهاي علمي و فكري و تكنيكي
يكي از امتيازات عصر حكومت حضرت مهدي (عج) پيشرفتهاي چشمگير و عجيب علم و صنعت و فرهنگ است در آن دوره با رحمت خدا عقول انسانها كامل و افكارشان در سطح عالي مي گردد.
امام صادق (ع) فرمودند:
«علم و دانش داراي 27 شعبه است، تمام آن چه را پيامبران الهي تا كنون آورده اند دو شعبه بيش نبوده و مردم تا كنون جز آن دو شعبه رانشناخته اند هنگامي كه قائم ما قيام كند 25 شعبه ديگر علم را آشكار مي نمايد و در ميان مردم منتشر مي سازد.»
4. پيشرفتهاي تربيتي در عصر مهدي (عج)
در عصر مهدي (عج) رسانه هاي گروهي و وسائل تربيتي در خانه و مدرسه به قدري مجهز و نيرومند مي گردد كه مسائل و مشكلات براحتي حل مي شود.
فرهنگ اخلاقي و روابط خانوادگي و اجتماعي مردم به جايي مي رسد كه همگان قرآن و سنت پيامبر (ص) را به خوبي مي شناسند.
امام باقر (ع) مي فرمايد:
« در عصر حكومت حضرت مهدي (عج) آنقدر حكمت و روشن بيني به مردم داده مي شود كه زن در خانه خود بر اساس قرآن و سنت رسول خدا (ص) قضاوت مي كند.»
5. پيشرفتهاي اقتصادي، كشاورزي و جاده سازي
در عصر مهدي (عج) وضعيت اقتصادي و پيشرفت هاي كشاورزي و جاده سازي آنقدر پيشرفته مي گردد كه همه مردم از رفاه و آسايش برخوردار مي گردند.
امام صادق (ع) مي فرمايد:
«حكومت او مشرق و مغرب را فرا مي گيرد... و در زمين جاي ويراني باقي نمي ماند مگر اين كه آن را آباد خواهد ساخت.»
امام باقر (ع) مي فرمايد:
«هنگامي كه قائم ما قيام كند همه مساجد داراي ديوارهاي كوتاه و بدون كنگره خواهد شد همان گونه كه در عصر رسول خدا (ص) بود و آن حضرت جاده هاي بزرگ را توسعه مي دهد... و تمام مساجدي را كه در مسير راه و مزاحم عبور و مرور هستند ويران مي كند و تمام دريچه ها و روزنه هايي كه به راهها گشوده مي شود و همه بالكنهاي مزاجم و فاضلاب ها و ناودانهايي كه به راه عبور مردم باز مي شود را مي بندد.»
6. اقتدار عظيم حكومت مهدي (عج)
امام رضا (ع) مي فرمايد:
«حضرت مهدي (عج) كسي است كه در سن پير با سيماي جوان و نيرومند قيام مي كند. او آن چنان توانمند است كه اگر برابر بزرگترين درخت روي زمين دست افكند آن را از ريشه بيرون مي كشد و اگر بين كوهها فرياد بزند صخره هاي عظيم كوهها يكباره از جا كنده مي شود عصاي موسي (ع) و انگشتر سليمان (ع) در دست اوست او چهارمين فرزند من است.»
آن چه از كلام معصومين (ع) بدست مي ايد اين كه در حكومت مهدي (عج) اوج اقتدار به ظهور مس رسد امدادهاي غيبي در سطح وسيع، عالي ترين پيشرفتهاي علمي، امكانات عظيم و بسيار شامل امكانات نظامي، اقتصادي و سياسي در اختيار حضرت (عج) قرار مي گيرد تا با استفاد از آن ها اسلام ناب محمدي (ص) در جهان اجرا گردد.


نتيجه:
اعتقاد به غيبت از مسلّمات است و تصديق به وجود حضرت (عج) در زمان غيبت نشانه ايمان و ازمايش الهي است عرضهي ايمان در زمان غيبت امام عصر (عج) يكي از مهمترين موضوعات است كه بايد هميشه مطمح نظر باشد و بقول حضرتامام خميني «مردم بايد بگونه اي تربيت شوند كه شايستگي همراهي و همكاري با امام عصر (عج) را داشته باشند». در زمان ظهور حضرت (عج)، اسلام ناب و حقيق اشكار مي گردد و مؤمن از منافق شناخته مي شود و آنجاست كه بسياري از مفاهيم اسلام كه طي قرون متمادي بوسيله دست هاي جاهلان و سودجويان وارونه جلوه داده شد، معرفي مي شود.
آنچه از روايات بر مي ايد آنست كه حضرت قائم (عج) لحظه اي از حال شيعيان و پيروان غافل نبوده و در ميان آنان رفت و آمد داردو در اجتماعات انان شركت مي كند اگرچه ديگران او را نمي شناسند.
اگرچه امروزه جهان سرشار از بي عدالتي و ظلم و تجاوز گرديده اما مطابق روايات موجود آنگاه كه حضرت حجت (عج) قيام كند اموال را ميان مردمان چنان به تساوي تقسيم مي كند كه ديگر در روي زمين هيچ نيازمندي يافت نمي شود كه به او كمك شود.
 
منابع:
- قرآن كريم
- نهج البلاغه
- ارشاد: شيخ مفيد (متوفاي 413) دفتر نشر اسلامي – قم
- الاحتجاج: احمد بن علي بن ابيطالب طبرسي (قرن 6) چاپخانه سعيد. مشهد
- بحارالانوار: علامه مجلسي (متوفاي 1111) مؤسسه الوفاء، بيروت
- كتاب الغيبه: محمد بن ابراهيم نعماني، متوفاي 360. مكتبه الصدوق. تهران
- كمال الدين و تمام النعمه: شيخ صدوق (متوفاي 381) تهران . كتابخانه صدوق
- كشف الغمه: اربلي، متوفاي 692، دارالكتب الاسلامي، بيروت، 3جلدي
- الملاحم و الفتن في ظهور الغائب المنتظر: سيدبن طاووس/ متوفاي 664، مؤسسه اعلمي،بيروت
- منتخب الاثر في الامام الثاني عشر: لطف الله صافي گلپايگاني، كتابفروشي صدر، تهران

 

 

 

 

 

 


مدرسه علمیه حقانی

استفاده از مطالب این سایت بلامانع می باشد.