زندگینامه حضرت آیت الله حقانی متولی محترم مدرسه

اينجانب حسين حقاني اوّل اسفند سال 1313 شمسي در شهرستان زنجان در يك خانواده مذهبي بدنيا آمدم.

پدرم به نام علي از تجّار زنجان بوده، علاقه شديدي به اسلام و تشيّع و ائمه اطهار (عليهم السلام) داشت و در اول سال 1362 شمسي بعد از پيروزي انقلاب اسلامي ايران در سن 86 سالگي دار فاني را وداع گفتند و از اهمّ بركات وجودي او مدرسه (المنتظر) معروف به مدرسه منتظريّه حقّاني بود كه در سال 1339 شمسي در شهرستان (مذهبي) قم در حوزه علميّه با نفقه خود و با اخلاص خاصي آنرا تاسيس و بنيان نهاد.

دوره ابتدايي را در شهرستان رنجان در مدرسه اي بنام (توفيق) كه زير نظر استادي فرزانه و فاضل و با تقوا بنام رضا روزبه (رضوان الله تعالي عليه) اداره مي شد به پايان رساندم و با رتبه ممتاز در كلاس ششم قبول شدم.

همان اوان مصادف بود با بليّه بزرگي كه ايران آنروز در اثر بي كفايتي و بي لياقتي زمامداران طاغوت گرفتار آن شده بود و آن بليّه، بليّه تسلّط حزب توده و نوكران زمامداران شوروي به دبيري مردي بنام (پيشه وري) بود كه از ناحيه شمال غربي منطقه آذربايجان به ايران نفوذ كرده تا زنجان و ابهر و نزديكي هاي قزوين پيشروي كرده و حكومت خود مختاري را در داخل مملكت ايران آنروز تشكيل داده بود.

اين جريان بي ديني، زندگي مذهبي وديني را بر متديّنين تنگ كرده بود، آنان ناچار به طرف تهران و ساير نقاط امن ايران مهاجرت مي¬كردند.

ابوي اينجانب نيز چون در بازار زنجان تاجر نسبتاً مشهوري بود و همواره مورد اذيّت و تعّرض مسئولين حزب توده قرار داشت مقدمات مهاجرت خود را از زنجان به تهران فراهم نمود ودر سال 1327 شمسي اين مهاجرت انجام پذيرفت.

من نيز در تهران تحصيلات خود را در دبيرستان فرّخي تا سيکل (كلاس نهم آنزمان) بپايان رساندم از آنجا كه پدرم از خانواده علم بود و پدران وي واجداد امي همه از علماي قريه خوئين زنجان بودند بسيار مايل بود كه فرزندان او نيز در رشته علوم اسلامي به حوزه هاي علميّه وارد شده، راه پدران خود را ادامه دهند و از طرفي هم تعصّب خاصّ مذهبي وديني داشت و از وضع بي ديني حاكم بر مدارس آنروز تهران بسيار ناراحت بود حتّي در زمان ما ساليان سالي تا زمان فتواي مرحوم آية الله حكيم در نجف اشرف براي اولين بار در عالم فقه و فقاهت آنروز طي حكمي خريد وفروش راديو را جايز اعلام كردند راديو نداشتيم چون پدرم آنرا مايه فساد و تربيت غير سالم وديني مي دانست.

از اينرو از ادامه تحصيل اينجانب بعد از خاتمه دوره دبيرستان شديدا مخالفت مي كرد صريحا به من مي¬گفت:شما يا اينكه به بازار بيائيد ومثل ما بتجارت مشغول گرديد ويا به قم برويد و سيره پدران خود را در ادامه علوم اسلامي تعقيب نمائيد راه سوّمي كه ادامه تحصيل كلاسيك دبيرستانها مي باشد وجود ندارد زيرا اين راه شما را از دين ودينداري وتقوا وكمالات انساني دور و موجب فساد است.

من نيز چون علاقه به تجارت وكسب نداشتم راه ادامه تحصيل علوم اسلامي را در قم انتخاب كردم و در اوائل تير ماه 1330 شمسي بعد از خاتمه امتحانات كلاس نهم در تهران وارد حوزه علميه قم شدم.

در اين هنگام حوزه علميه قم تازه تعطيلات تابستاني خود را شروع كرده بود كه من تحصيلات علوم اسلامي را در هواي گرم تابستان سال 1330 هجري شمسي در قم شروع نمودم وبراي اينكار مستقيماً به منزل يكي از طلّاب آنروز قم كه از نزديكان و خويشاوندان ما محسوب مي شد وارد شده تا موقّتاً ايام تابستان را مشغول به درس و بحث باشم و ايشان نيز مثل اكثريت طلاب آنروز قم وضع مالي خوبي نداشت و صاحب منزل نيز به ييلاقي به شيراز رفته بود و منزل خود را به عنوان اينكه خالي نباشد به ايشان واگذار كرده بود و طلاب بي بضاعت نيز براي اينكه حداقل در ايام تابستان آزادي بيشتري در منزل با بچه ها داشته باشند به اين كار علاقه نشان مي دادند.

دوره مقدماتي علوم اسلامي را در عرض سه سال( يعني دوره نحو وصرف ومنطق ومعاني بيان وعلوم بلاغت در حد كتاب معمول حوزه هاي آنروز ) نزد اساتيد فن خواندم.و بعد از طي دوره مقدمات دوره سطح را شروع و در عرض شش سال آنرا بپايان رساندم. در اين دوره از اصول فقه معالم الاصول مرحوم شيخ حسن فرزند شهيد ثاني و كتاب قوانين الاصول تاليف مرحوم ميرزاي قمي جلد اول تا آخر باب نواهي و بعد از آن (شرح لمعتين) تاليف مرحوم شهيد ثاني را كه يك دوره كامل ومختصر فقه اسلام است در عرض 5/2 سال خواندم و سپس (فرائد الاصول) شيخ انصاري (ره) و مجدد الاصول تاليف مرحوم آية الله آخوند خراساني را نزد اساتيد فن از جمله مرحوم آية الله مجاهدي گذراندم.

اين كتابهاي متن در فقه و اصول در سطح عالي را نزد اساتيدي بزرگ از قبيل مرحوم آية الله مجاهدي و آية الله طباطبائي وغير اين دو از اساتيد بزرگ آنروز تلمذ كردم ودر عرض اين دروس مربوط به فقه واصول، (لئالي منظومه) مرحوم حكيم سبزواري (رحمه الله عليه) را (منطق وحكمت) را نزد اساتيد بزرگ فلسفي آنروز گذراندم.

بعد از خاتمه سطح، دروه خارج سطح را نزد مراجع بزرگ آنروز متجاوز از 22 سال شركت كردم.

در اين بيست و دو سال مراجع و فقهاء ومدرسين بنام و معروفي بودند كه ازمحضرشان استفاده نمودم.

سه سال در اواخر عمر با بركت مرحوم آية الله العظمي بروجردي در مسجد اعظم قم كه مبحث قضا را شروع كرده بودند و بزرگان و اساتيد و علماء بزرگ وقت در پاي دروس اين عالم فقيه متبحر شركت مي كردند و نوشته همه اين دروس را به زبان عربي در اختيار دارم.

در عرض اين سه سال و بعد از آن نيز يك دوره اصول فقه را در محضر درس امام عزيز وراحل حضرت آية الله العظمي خميني (رضوان الله تعالي عليه) در مسحد سلماسي واقع در آخر كوچه آقازاده صبح ها شركت ميكردم و بسيار محضر با بركت و درس مفيدي بود و ضمنا در خارج اصول فقه مرحوم آية الله محقق داماد در مسجد اعظم قم جلد ثاني (كفاية الاصول) سالها شركت كردم و از محضر پرفيض ايشان نيز استفاده بردم و نيز يك دوره كامل در دروس اصول فقه مرحوم آية الله آقاي شيخ هاشم آملي ( لاريجاني ) (قدس سره) شركت نمودم چون ايشان از نجف آمده و از شاگردان خاص و مستقيم مرحوم آية الله آقا ضياء عراقي كه يكي از بزرگترين اساتيد فن اصول فقه بشمار ميرفت و تقريرات مرحوم آقا ضيا عراقي را نيز به نام (نهاية الافكار) به رشته تحريردر آورده بود و در اين دروس اصول فقه ايشان نيز سالها شركت كردم و بهره ها بردم و نوشته هاي دقيق اين دو درس موجود است به طوري که چند سال قبل از وفات ايشان در منزل خودشان به من فرمودند که نوشته ها را بياوريد من آن را اصلاح و به چاپ برسانم حتي مي فرمودند که من هنوز زنده ام اصلاح مي کنم و من چون به نوشته هاي دروس اشتغال داشتم وقت اينکه آنرا دقيقاً آماده بسازم و حتي پيدا نکردم و لذا دوره کامل دروس ايشان از استصحاب به زبان عربي هنوز موجود است تا إن شاء الله موفقيتي باشد آنها را به چاپ برسانيم.

و نيز در حدود 23 سال در دروس فقه مرحوم آية الله العظمي آقاي سيد محمد كاظم شريعتمداري شرکت کردم و نيز ساليان متمادي در دروس فقه مرحوم آية الله بروجردي شركت كردم و همه درسهاي ايشان دقيقا بزبان عربي نوشته شده و موجود است. در عرض اين دروس فقه و اصول در دروس فلسفه مرحوم آيه الله علامه طباطبائي (ره) در درس اسفار ملا صدرا فلسفه متعالي سالها در مسجد سلماسي شركت كردم و از بزرگان و اساتيد حوزه علميه قم نيز در آن شركت داشتند و فيضها بردم (رحمت خدا و درود فراوان بروان پاك او باد.

وهيئت قديم را همراه جمعي از فضلا در مدرسه فيضيه پيش حضرت آية الله حاج شيخ محمد علي اردبيلي كه در اين علم گرچه قديمي بود اما تبحري داشتند تلمذ كردم و متن درسي آن، (كتاب شرح چغميني) بود كه همراه برخي از آلات و ادوات مربوط به تصوير كرات ومنظومه شمسي و غير آن تدريس مينمود.

حاصل علمي و پژوهشي اينجانب در عرض 54 سال متجاوز از 700 دفترچه 200 برگي علمي وتاريخي و فقهي و اصولي و كلامي فلسفي بقرار ذيل بود:

دروس خارج اصول فقه از كفاية الاصول محقق خراساني يك دوره كامل از مباحث الفاظ و مباحث عقلي و يك دوره نيز اصول فقه تقريرات مرحوم آيه الله شيخ هاشم آملي ( لاريجاني ) (قدس سره) از استصحاب تا استصحاب و يك دوره كامل اصول فقه تقريرات امام راحل و در فقه نيز مباحث كثيري از عبادات (طهارت ، صلاة ، صوم ، زكوة ، حج ، خمس و . . ) و از معاملات (مكاسب محرمه و بيع تا آخر خيارات از محضر درس مرحوم آيه الله العظمي شريعتمداري كه فقه را ايشان با قلم خود تصحيح نموده موجود است بصورت آثار گرانبهايي باقي مانده است و مقدار بيشتري از مباحث فقه تقريري از امام راحل مكاسب بيع تا عقد صبي و مقدار بيشتري از مباحث فقه را اساتيد گرامي شخصا بازنگري كرده و در آنروز با خط مبارك خود تصحيح فرموده اند كه بسيار با ارزش مي باشد.

روي همين تحقيقات وتقريرات بود كه اجازه اجتهاد از طرف مرحوم حضرت آية العظمي آقاي شريعتمداري به اينجانب به عنوان تقريظ بر كتاب طهارت كه در آستانه چاپ بود داده شده و متن آن نيز دقيقا موجود است و اصل متن ورقه اجتهاد را نيز حضرت آية الله سبحاني نوشته وآن متن به امضاء و مهر حضرت مرحوم آيه العظمي آقاي شريعتمداري رسيده است وباز روي ملاحظات بالا بنا به تقاضاي دانشگاه الزهراء از مرتبه علمي به اينجانب از دفتر تبليغات حوزه علميه قم رتبه خارج دوم را كه مساوي با اجتهاد مطلق است به اينجانب نيز اعطا كرده است و متن آن نيز موجود است (البته اين اجازه اجتهاد با مطالعه دقيق دروس حضرات مراجع عظام نامبرده تحقيق و بررسي علمي متجاوز از 150 دفترچه 200 برگي مي باشد كه با وسواس شديدي مورد بررسي حوزه علميه قم قرار گرفته است) و چند سال قبل نيز رتبه استادياري را كه مساوي بادكتري است از وزارت آموزش عالي به اينجانب اعطاء شد واينك به عنوان هيئت علمي دانشكده الهيات دانشگاه الزهرا به تدريس دروس اختصاصي آن دانشكده (فلسفه كلام منطق عرفان و اصول فقه و فقه و تفسير و فلسفه اخلاق و نيز بتدريس متون اسلامي در داشنگاه تهران دانشكده علوم سالهاست كه اشتغال دارم و اينك متجاوز از 4 سال است كه مسؤوليت دانشكده علوم انساني و ادبيات و الهيات دانشگاه الزهراء كه توسط رئيس دانشگاه آنوقت الزهرا جناب آقاي دكتر كوهيان تفويض شده ادامه دارد وضمنا مديريت گروه معارف دانشگاه الزهراء نيز بر عهده اينجانب است و در حوزه علميه اشتغال دارم به طلاب مدرسه منتظريه حقاني نيز برخي از دروس از قبيل تفسير قرآن و ... را تدريس مي نمايم.

و در مدت اشتغال به دروس اسلامي از فقه و اصول و فلسفه و عرفان و متون اسلامي و تفسير به عنوان محبت و تشويق، چند لوح تقدير از عملكرد دانشگاهي و تدريس و تاليفات و تحقيقات علمي و ديني در دانشگاه الزهراء و دانشگاه تهران (دانشكده علوم) به اينجانب اعطا گرديده است و اخيرا در جلسه مجمع مديران گروه معارف در نيمه شعبان ( سال 1420 مطابق 3 آذر سال 78) به مناسبت ميلاد مسعود امام زمان (عج) در مدرسه دارالشفاء قم با حضور متجاوز از 200 استاد واساتيد گروه معارف كه توسط نهاد محترم نمايندگي ولي فقيه حضرت آيت الله العظمي خامنه¬اي (دام ظله) در گروه معارف در دانشگاهها برپا گشته بود از طرف نهاد نمايندگي به عنوان استاد موفق در تدريس معرفي شده و مورد تقدير قرار گرفتم كه من خود را شخصا ناقابل مي دانم و در عين حال از همه بزرگان و مسئولين واساتيد گرامي كمال تشكر را دارم

كتب:

  1. حقوق خانواده در اسلامي / چند مرتبه چاپ شده در دو جلد/ چاپ دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم
  2. بلاهاي اجتماعي قرن ما / چند مرتبه با همكاري جمعي از نويسندگان حوزه علميه قم
  3. زن و انتخابات / چند مرتبه با همكاري جمعي از نويسندگان حوزه علميه قم
  4. بررسي نظام اخلاقي اسلام
  5. بررسي آخرين فرضيه هاي تكامل (داروينيسم و لا مارکسيسم و ...)
  6. نسل نو و خطر اعتياد ـ دارالفکر قم
  7. نقش يهود در مبارزه با اسلام
  8. چرا مذهب شيعه را انتخاب كردم؟ / چاپ دوم
  9. طلاق يا فاجعه انحلال خانواده / چاپ چهارم / دفتر نشر معارف اسلامي / تهران
  10. امروز و فرداي انقلاب / چند مرتبه با همكاري جمعي از نويسندگان و بزرگان حوزه علميه قم
  11. نظام اخلاقي اسلام / چاپ دفتر نشر معارف اسلامي / تهران
  12. دورنمائي از سيماي اسلام / انتشارات بنياد امام مهدي عجل الله تعالي فرجه الشريف
  13. شرح نهايه الحكمه تاليف مرحوم علامه طباطبائي(ره) در فلسفه چاپ سوم و نيز چاپ دانشگاه الزهراء در دو جلد جداگانه/ چاپ چهارم
  14. شرح بدايه الحكمۀ تاليف مرحوم علامه طباطبائي چاپ دانشگاه الزهراء چاپ پنجم
  15. ولايۀ الحاکم الشرعي و حدود ابعادها / چاپ کنگره شيخ مفيد ره / به زبان عربي
  16. انفال يا ثروتهاي عمومي / چاپ دانشگاه الزهرا ( تهران/ ونک)
  17. علم النفس اسلامي و بررسي نظرات دانشمندان غرب ( چاپ دانشگاه الزهرا / سال 1385
  18. پژوهشي در فلسفه اخلاق از ديدگاه اسلام و بررسي نظرات دانشمندان عرب / ج 1
  19. پژوهشي در فلسفه اخلاق از ديدگاه اسلام و بررسي نظرات دانشمندان عرب / ج 2
  20. پژوهشي در ارزشهاي اخلاقي از ديدگاه قرآن و احاديث / چاپ دانشگاه الزهراء ( تهران / ونک )

رساله هاي گوناگون و متعدّد فقهي و اصولي و تفسير عربي و فارسي و مجموعه دروس اساتيد بزرگوار از جمله رهبر کبير انقلاب اسلامي امام خميني ره و مجموعه دروس اصول فقه مرحوم آيت الله شيخ هاشم آملي لاريجاني ( دوره کامل اصول فقه / عربي ) آماده چاپ و مقداري از آنها به صورت کپي تکثير شده و در اختيار علاقه مندان قرار گرفته و نيز دروس فقه مراجع ديگر در حوزه علميه قم مرحوم آيت الله العظمي شريعتمداري در عرض 23 دوره کامل مکاسب از اول بيع تا آخر خيارات حاوي 700 دفترچه دويست برگي متجاوز از 20 جلد آماده چاپ که دو جلد آن در حال اتمام و انتشار مي باشد.

مقالات: ‏‏

متجاوز از 500 مقاله پيرامون مسائل ديني علمي اجتماعي اقتصادي تاريخي از 32 سال قبل در مجله وزين درسهائي از مكتب اسلام در حوزه علميه قم و اينك نيز ادامه دارد.

انفال يا ثروتهاي عمومي مسلمين/ انتشارات دانشگاه الزهراء

پيرامون انفال / چند مقاله در مجله علمي و پژوهشي دانشگاه الزهراء

داستان غدير قم / مقالاتي در كنگره¬هاي هزاره شيخ مفيد

ولايه الحاكم الشرعي وابعادها / عربي بمناسبت برگزاري كنگره هزاره شيخ انصاري(ره)

پايگاههاي جهاد و اجتهاد (مدرسه حقاني)/ حوزه علميه قم سال نهم مهر و آبان 1371 شمسي

نقش تقوا در رشد شخصيت انسان/ دانشگاه الزهراء شماره 11 و 12 سال 1371 شمسي

جايگاه عقل و تعبد در اسلامي/ دانشگاه الزهراء شماره 11 و 12 سال 1371 شمسي

فلسفه اخلاق ومسائل اخلاقي از ديدگاه اسلام و بررسي نظرات دانشمندان غرب

ولايت فقيه و حدود وابعاد آن

روانشناسي اسلامي

غير از اين آثار علمي از کتابها و انتشارات و مقالات گوناگون، بنياد مدرسه علميه حقاني ( المنتظر) که متجاوز از 47 سال است که در حوزه علميه قم از بودجه حاج علي حقاني پدر اينجانب با همراهي و حمايت و هدايت اين حقير ساخته شده الحمدلله به ترتيب طلاب و فاضل و باارزش با همکاري مرحوم آيت الله دکتر بهشي و مرحوم آيت الله قدوسي و مرحوم آيت الله حائري تهراني و شرکت حضرت آيت الله مشکيني به عنوان هيئت مديره مدرسه منتظريه با تحمل گرفتاريها و سختيها تقريباً مسئوليتي مملکتي در رشته قضا و اطلاعات و غير آن از طلاب مدرسه حقاني بوده اند و در زمان سلطنت خائنانه محمدرضا پهلوي مدرسه ما همسازي و هم ياري زيادي با امام کبير انقلاب اسلامي و انقلابيون زمان شده داشته و در حدود 35 طلبه شهيد قبل از انقلاب داشتيم و ساواک بسيار به مدرسه حساس بوده تا آنجا که روزي رئيس ساواک قم با قواي نظامي آن زمان به مدرسه هجوم آوردند و تمام حجره ها را مورد جستجو قرار داده حتي اعلاميه ها را مي گشتند پيدا کنند و هيچ طلبه اي از حجره اش اجازه آمدن بيرون نداشت و تلفن منزل قطع شده آمدم جلو درب مدرسه مسئول ساواک رئيس اصلي را ديدم به من گفت کي هستيد؟ گفتم من حقاني متولي و مسئول مدرسه گفتم چرا طلبه ها را محصور کرده اند چه کاري انجام داده اند گفت همه انقلابيون از اين مدرسه هستند گفت ما روزي درب اين کاروانسرا رامي بنديم گفتم اينجا کاروانسرا نيست اينجا مدرسه متعلق به نام مهدي عليه السلام است در همين حال عکس امام را در بالاي ديوار بيرون مسجد از حياط ديدند گفتند اين عکس بايد برداشته شود دستور دادند پايين بياورند و رفتند آوردند خواستند بالاي نردبان بروند دو تا از طلبه ها از حجره بيرون آمدند و داد زدند چرا عکس امام را مي کنيد واي بر شما آمدند حمله به آنها کردند و خيلي سيلي به آنها زدند و با لگد و مشت آنها را کنار کشيدند.

 


مدرسه علمیه حقانی

استفاده از مطالب این سایت بلامانع می باشد.